Przeczytaj najnowsze
Jeśli poszukujesz więcej informacji na temat Ogólnopolskiej Sieci Certyfikowanych Biur Rachunkowych lub chcesz nawiązać współpracę, skontaktuj się z nami:
Paulina Haczykowska - Rosłonek
Koordynator ds. Komunikacji Marketingowej
Kontakt dla Mediów
Najważniejsze zmiany podatkowo-składkowe - październik 2026
Stworzona przez
Wszelkie prawa zastrzeżone. Wszystkie materiały wykorzystane na ww. stronie w tym: logo, tekst, zdjęcia, grafika, dźwięk oraz sposób ich prezentacji są prawnie chronione i stanowią własność intelektualną ich właścicieli. Dane te zostały podane wyłącznie w celach informacyjnych.
Rozwój sieci i technologię rozwiązań oferowanych przez OSCBR zapewnia CashDirector wraz z mBankiem.
Październik 2026 przynosi kolejne istotne zmiany w przepisach podatkowych, kadrowych oraz zasadach prowadzenia działalności gospodarczej. Wśród najważniejszych tematów znalazły się uproszczenia w Ordynacji podatkowej, zmiany stawek VAT, cyfryzacja procedur związanych z CEIDG oraz nowe obowiązki pracodawców.
Część regulacji zaczęła obowiązywać już w październiku, natomiast kolejne wejdą w życie w listopadzie 2026 roku lub na początku 2027 roku. Dla przedsiębiorców i biur rachunkowych oznacza to konieczność aktualizacji procedur, dokumentacji oraz sposobu obsługi wybranych rozliczeń.
Poniżej przedstawiamy najważniejsze zagadnienia ujęte w Miesięcznym Raporcie Podatkowym OSCBR – październik 2026, wraz z ich praktycznym znaczeniem.
👉 Wszystkie miesięczne analizy znajdziesz również w naszym zestawieniu: Zmiany podatkowo-składkowe 2026 – miesięczne analizy OSCBR.
Ordynacja podatkowa – nowe zasady rozliczania nadpłat i korekt deklaracji
Od 1 października 2026 roku obowiązują zmiany w Ordynacji podatkowej, których celem jest uproszczenie wybranych procedur podatkowych.
Nadpłata podatku bez odrębnego wniosku
Jedną z najważniejszych zmian jest zniesienie obowiązku składania odrębnego wniosku o stwierdzenie nadpłaty, jeżeli wynika ona bezpośrednio ze skorygowanej deklaracji składanej po upływie terminu do jej złożenia.
Dotychczas podatnik musiał w takiej sytuacji występować z dodatkowym wnioskiem. Nowe rozwiązanie ogranicza formalności i upraszcza procedurę odzyskiwania nadpłaconego podatku.
Uzasadnienie korekty przy nadpłacie przekraczającej 10 tys. zł
Jednocześnie wprowadzono obowiązek dołączania pisemnego uzasadnienia przyczyn korekty deklaracji, jeżeli wykazana w niej nadpłata przekracza 10 000 zł.
Dla biur rachunkowych oznacza to konieczność zwrócenia szczególnej uwagi na dokumentowanie przyczyn korekt dotyczących większych kwot.
Możliwość umorzenia podatku przed terminem płatności
Kolejnym uproszczeniem jest możliwość ubiegania się o umorzenie podatku jeszcze przed upływem terminu jego płatności.
Wcześniej możliwość wnioskowania o umorzenie była związana z upływem tego terminu.
Nowe rozwiązanie może mieć znaczenie dla podatników znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej, którzy chcą odpowiednio wcześnie wystąpić o ulgę w spłacie zobowiązania.
Obniżona stawka VAT na paliwa do końca 2026 roku
Od 3 października do 31 grudnia 2026 roku obowiązuje obniżona stawka VAT w wysokości 8% zamiast 23% na określone paliwa.
Zmiana obejmuje m.in.:
-
benzynę,
-
olej napędowy,
-
biokomponenty stanowiące samoistne paliwa, spełniające wymagania jakościowe i przeznaczone do napędu silników spalinowych.
Dla przedsiębiorców korzystających z pojazdów służbowych, firm transportowych oraz podmiotów ponoszących wysokie koszty paliwa oznacza to konieczność uwzględnienia czasowej zmiany stawki w rozliczeniach.
Biura rachunkowe powinny zwrócić uwagę na prawidłowe dokumentowanie zakupów oraz stosowanie właściwej stawki VAT w okresie obowiązywania preferencji.
Planowane 23% VAT na wybrane napoje bezalkoholowe
Kolejnym zagadnieniem jest zmiana opodatkowania określonych napojów bezalkoholowych.
Projektowane regulacje przewidują zastosowanie 23% stawki VAT do wybranych napojów, które dotychczas mogły korzystać ze stawek 5% lub 8%.
Zmiany mają dotyczyć m.in.:
-
piw bezalkoholowych o zawartości alkoholu 0,0%,
-
określonych napojów powstałych w procesie dealkoholizacji lub zatrzymania fermentacji,
-
wskazanych napojów z dodatkiem kofeiny lub tauryny.
Planowany termin wejścia w życie zmian to 1 stycznia 2027 roku.
Na moment przygotowania raportu regulacja oczekiwała na podpis Prezydenta, dlatego przed zastosowaniem nowych stawek konieczne jest potwierdzenie zakończenia procesu legislacyjnego.
Elektroniczne orzeczenia medycyny pracy
Od 18 października 2026 roku obowiązują nowe zasady wystawiania orzeczeń dotyczących profilaktycznych badań lekarskich pracowników.
Zgodnie z informacjami zawartymi w raporcie orzeczenia z badań wstępnych, okresowych i kontrolnych mają być wystawiane co do zasady wyłącznie w formie elektronicznej, z przewidzianymi wyjątkami.
Pracownicy mogą znaleźć dokumenty na Internetowym Koncie Pacjenta w sekcji:
Dane medyczne → Medycyna pracy
Co oznacza to dla pracodawców?
Zmiana wymaga dostosowania sposobu obsługi dokumentacji medycyny pracy oraz weryfikacji procedur związanych z kierowaniem pracowników na badania.
Warto również poinformować pracowników o nowym sposobie dostępu do orzeczeń.
Zmiany w dokumentach dotyczących zasiłków ZUS
Październik przyniósł także informacje o zmianach formularzy wykorzystywanych przy ustalaniu prawa do zasiłków.
Najważniejsze zmiany obejmują:
-
połączenie formularzy Z-15a i Z-15b w jeden formularz Z-15,
-
połączenie formularzy ZAM, ZUR i ZAO w formularz ZAM,
-
wycofanie formularza Z-3b,
-
aktualizację formularzy ZNp-7, Z-10, ZAS-53, Z-3 i Z-3a.
Nowe i zaktualizowane formularze miały być dostępne na stronie ZUS od 24 października 2026 roku, natomiast w systemie eZUS – od połowy listopada.
W okresie przejściowym ZUS przewidział możliwość korzystania zarówno z dotychczasowych formularzy dostępnych w eZUS, jak i nowych dokumentów udostępnionych na swojej stronie internetowej.
Dla działów kadrowo-płacowych oznacza to konieczność aktualizacji stosowanych wzorów dokumentów.
Zwolnienie lekarskie u jednego pracodawcy a praca u drugiego
Od 1 stycznia 2027 roku mają obowiązywać nowe zasady dotyczące wykonywania pracy zarobkowej przez osoby posiadające więcej niż jeden tytuł do ubezpieczenia.
Nowe rozwiązanie ma umożliwić wykonywanie określonej pracy u jednego płatnika mimo niezdolności do pracy stwierdzonej w odniesieniu do innego tytułu.
Warunkiem będzie m.in. możliwość wykonywania danej pracy ze względu na jej charakter oraz odpowiednie określenie zakresu zwolnienia lekarskiego.
Zmiana nie oznacza jednak ogólnego przyzwolenia na wykonywanie dowolnej pracy podczas zwolnienia lekarskiego.
Zgodnie z analizą OSCBR nowe przepisy mogą mieć zastosowanie przede wszystkim w sytuacjach, gdy ubezpieczony pozostaje zatrudniony u dwóch pracodawców na podstawie umów o pracę.
Każdy przypadek będzie wymagał indywidualnej oceny.
Nowe przepisy dotyczące mobbingu i dyskryminacji
Jednym z istotnych tematów dla pracodawców są zmiany w Kodeksie pracy dotyczące przeciwdziałania mobbingowi i dyskryminacji.
Według październikowego raportu nowe regulacje mają wejść w życie 5 listopada 2026 roku.
Przewidują m.in.:
-
nową definicję mobbingu jako uporczywego nękania pracownika,
-
rozszerzenie definicji dyskryminacji,
-
możliwość dochodzenia zadośćuczynienia za mobbing w wysokości co najmniej sześciokrotności minimalnego wynagrodzenia,
-
obowiązek posiadania procedur antymobbingowych przez organizacje zatrudniające co najmniej 10 pracowników.
Pracodawcy mają otrzymać sześć miesięcy na dostosowanie regulaminów i procedur wewnętrznych, czyli według raportu do 5 maja 2027 roku.
Jak przygotować organizację?
Pracodawcy powinni przeanalizować obecne regulaminy pracy, procedury zgłaszania nieprawidłowości oraz zasady reagowania na przypadki mobbingu i dyskryminacji.
Warto również zadbać o odpowiednią komunikację wewnętrzną i szkolenia osób odpowiedzialnych za zarządzanie zespołami.
CEIDG przechodzi na obsługę elektroniczną
Od 1 listopada 2026 roku składanie wniosków o wpis do CEIDG ma odbywać się wyłącznie elektronicznie.
Oznacza to odejście od możliwości składania takich wniosków w formie papierowej lub przesyłania ich pocztą.
To kolejny etap cyfryzacji procedur związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Październikowy raport przypomina również o innych zmianach dotyczących CEIDG, w tym:
-
możliwości składania wniosków za pośrednictwem aplikacji mObywatel od 21 kwietnia 2026 roku,
-
zmianach dotyczących zarządu sukcesyjnego, syndyków i kwalifikacji rzemieślniczych,
-
planowanym wdrożeniu zasady jednego okienka dla spółek cywilnych od 1 listopada 2028 roku.
W praktyce przedsiębiorcy powinni przygotować się do korzystania z elektronicznych kanałów komunikacji z administracją.
PKD 2025 – kończy się okres przejściowy
Do 31 grudnia 2026 roku trwa okres przejściowy umożliwiający stosowanie kodów PKD 2007 i PKD 2025.
Od 1 stycznia 2027 roku obowiązywać mają już wyłącznie kody PKD 2025.
Przedsiębiorcy, którzy dotychczas nie zaktualizowali kodów działalności, powinni zweryfikować swoje wpisy w odpowiednich rejestrach.
Raport wskazuje również na możliwość automatycznego przeklasyfikowania kodów oraz konsekwencje sytuacji, w których taka zmiana nie będzie możliwa.
Prawidłowe określenie przeważającej działalności gospodarczej może mieć znaczenie również dla ustalania stopy procentowej składki wypadkowej.
Dlatego aktualizacja PKD nie powinna być traktowana wyłącznie jako formalność administracyjna.
Nowe formularze VAT-8 i VAT-9M od 2027 roku
Od 1 stycznia 2027 roku mają obowiązywać nowe wzory deklaracji:
-
VAT-8(13),
-
VAT-9M(12).
Zmiany są związane m.in. ze zniesieniem obowiązku zapłaty VAT w terminie 14 dni od wewnątrzwspólnotowego nabycia określonych środków transportu oraz dostosowaniem formularzy do zmian w Ordynacji podatkowej.
Dla biur rachunkowych oznacza to konieczność aktualizacji formularzy i systemów wykorzystywanych do przygotowywania deklaracji.
Co październikowe zmiany oznaczają dla przedsiębiorców i biur rachunkowych?
Październikowy raport pokazuje, że końcówka 2026 roku będzie okresem intensywnych przygotowań do kolejnych zmian prawnych.
Szczególnej uwagi wymagają trzy obszary:
- Rozliczenia podatkowe – nowe zasady korekt deklaracji i nadpłat, zmiany VAT oraz przygotowania do nowych formularzy.
- Kadry i płace – elektroniczne orzeczenia medycyny pracy, nowe formularze zasiłkowe oraz zmiany dotyczące zwolnień lekarskich.
- Organizacja działalności – cyfryzacja CEIDG, aktualizacja kodów PKD oraz dostosowanie procedur pracodawców do nowych regulacji.
Regularne monitorowanie zmian i odpowiednio wczesne przygotowanie organizacji pozwalają ograniczyć ryzyko błędów oraz usprawnić obsługę obowiązków podatkowych i kadrowych.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy od października 2026 roku trzeba składać wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku?
Nie w każdej sytuacji. Jeżeli nadpłata wynika bezpośrednio ze skorygowanej deklaracji składanej po terminie, odrębny wniosek nie jest już wymagany. Przy nadpłacie przekraczającej 10 tys. zł konieczne jest natomiast pisemne uzasadnienie przyczyn korekty.
Do kiedy przedsiębiorcy powinni zaktualizować kody PKD?
Okres przejściowy kończy się 31 grudnia 2026 roku. Od 1 stycznia 2027 roku obowiązywać ma klasyfikacja PKD 2025.
Czy od listopada 2026 roku wnioski do CEIDG będą składane wyłącznie online?
Tak, zgodnie z harmonogramem opisanym w raporcie od 1 listopada 2026 roku wnioski o wpis do CEIDG mają być składane elektronicznie.
Czy podczas zwolnienia lekarskiego będzie można pracować u drugiego pracodawcy?
Od 1 stycznia 2027 roku nowe przepisy mają dopuścić taką możliwość w określonych sytuacjach. Nie będzie to jednak uprawnienie bezwarunkowe, a zastosowanie nowych zasad będzie zależeć od charakteru wykonywanej pracy i okoliczności konkretnego przypadku.
Pełny raport dostępny dla Partnerów OSCBR
W artykule przedstawiliśmy najważniejsze zmiany podatkowo-składkowe oraz ich praktyczne znaczenie dla przedsiębiorców.
Pełna wersja Miesięcznego Raportu Podatkowego OSCBR – sierpień 2026 jest dostępna wyłącznie dla Partnerów Sieci OSCBR w w Strefie Partnera.
Jesteś Partnerem OSCBR?
Zaloguj się do Strefy Partnera, aby pobrać aktualny raport oraz skorzystać z pozostałych materiałów i narzędzi przygotowanych dla Partnerów Sieci.
Nie jesteś jeszcze Partnerem?
Jeżeli prowadzisz biuro rachunkowe i chcesz korzystać z eksperckich materiałów, bieżących analiz zmian w przepisach oraz wsparcia merytorycznego OSCBR, dowiedz się więcej o możliwościach współpracy z naszą Siecią.
👉 Poznaj korzyści z dołączenia do Sieci OSCBR
Zobacz także inne raporty OSCBR
👉 Wszystkie raporty znajdziesz również w zestawieniu „Zmiany podatkowo-składkowe 2026 – miesięczne raporty OSCBR”.